Begrip
Een rijksmonument is een gebouw, terrein of object dat van nationaal belang is voor de cultuurgeschiedenis en daarom wettelijk beschermd is. De status staat in het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Voor wijzigingen aan een rijksmonument is vaak een omgevingsvergunning nodig, en wat mag verschilt per pand — het register levert daarvoor de formele basis en de beschrijving van het monument.
Naast losse rijksmonumenten zijn er beschermde stads- en dorpsgezichten: hele gebieden met een cultuurhistorisch karakter waarvoor extra regels gelden, ook voor niet-monumentale panden.
Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet loopt de bescherming via het omgevingsplan en de Erfgoedwet; de RCE houdt het register bij en levert de data als open data (PDOK/RCE).
Monumentstatus hangt aan het object, niet aan de eigenaar of de adresvorm: hetzelfde object kan onder meerdere adressen of perceelnummers voorkomen. Een check op adres of coördinaat ondervangt dat.
De RCE-data zijn openbaar (CC0); een lookup voegt alleen geocoding, een afstandsindicatie en de registerlink toe en verandert niets aan de onderliggende status.
Rijksmonumentenregister — Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) →
Check of een NL-adres, postcode of coördinaat een Rijksmonument is of binnen een beschermd stads-/dorpsgezicht (of UNESCO-gebied) ligt — monumentstatus, afstand in meters en een link naar het officiële RCE-record, uit PDOK/RCE open data.
Vanaf $0,006 per locatie (+$0,015 bij monument binnen 25 m)
Bekijk op ApifyVaak wel: wijzigingen aan een rijksmonument zijn vergunningplichtig, maar het precieze regime verschilt per ingreep en pand. Het register geeft de status; de gemeente en de RCE beoordelen de aanvraag.
Rijksmonumenten worden op nationaal niveau beschermd door de RCE; daarnaast kunnen gemeenten eigen monumenten en beschermde stads-/dorpsgezichten aanwijzen. Die laatste staan niet allemaal in het rijksregister.